คลังนวัตกรรมทางการศึกษา จังหวัดลำปาง

หลักการและเหตุผล

หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560 ถือเป็นกรอบแนวทางสำคัญในการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาเด็กปฐมวัยของประเทศไทยอย่างมีคุณภาพ โดยมีเป้าหมายหลักในการส่งเสริมพัฒนาการในทุกด้าน ทั้งด้านร่างกาย อารมณ์-จิตใจ สังคม และสติปัญญา ให้เด็กเติบโตเต็มตามศักยภาพบนพื้นฐานของความเป็นไทยและความเป็นพลโลก (กระทรวงศึกษาธิการ, 2560) หัวใจสำคัญของการจัดการศึกษาตามหลักสูตรนี้คือการจัดประสบการณ์เรียนรู้ที่หลากหลายและสอดคล้องกับพัฒนาการตามวัยของเด็ก เพื่อเตรียมความพร้อมสู่การเรียนรู้ในระดับที่สูงขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพและต่อเนื่อง

การดำเนินการตามหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พ.ศ. 2560 จะสมบูรณ์ได้ต้องมีการประเมินพัฒนาการของเด็กอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง การประเมินพัฒนาการไม่ใช่เพียงแค่การวัดผลปลายทาง แต่เป็นกระบวนการที่ช่วยให้ครูได้สะท้อนผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ และนำข้อมูลที่ได้ไปใช้เป็นแนวทางในการปรับปรุงการสอนให้สอดคล้องกับความต้องการและความแตกต่างของเด็กแต่ละคน (พรทิพย์ ศิริสมบัติ, 2563) การประเมินที่มีประสิทธิภาพจึงเปรียบเสมือนเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้ครูและผู้ปกครองเข้าใจพัฒนาการของเด็กได้อย่างลึกซึ้งและรอบด้านตามจุดประสงค์ของหลักสูตร

อย่างไรก็ตาม การประเมินพัฒนาการเด็กปฐมวัยตามหลักสูตร พ.ศ. 2560 ยังคงเผชิญกับความท้าทายหลายประการในทางปฏิบัติ ครูผู้สอนบางส่วนยังขาดความเข้าใจที่ชัดเจนในวิธีการประเมินที่หลากหลาย เช่น การสังเกต การสัมภาษณ์ หรือการใช้แฟ้มสะสมงานอย่างเป็นระบบ (อัญญารัตน์ ศิริพรมงคล และคณะ, 2564) นอกจากนี้ การขาดแคลนเครื่องมือประเมินที่มีมาตรฐานและสอดคล้องกับบริบทของแต่ละโรงเรียน รวมถึงการจัดการข้อมูลการประเมินให้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการวางแผนการสอนได้อย่างมีประสิทธิภาพก็ยังเป็นปัญหาที่ต้องได้รับการแก้ไข

ด้วยเหตุผลดังกล่าว ผู้วิจัยจึงมุ่งศึกษาและพัฒนารูปแบบการประเมินพัฒนาการเด็กปฐมวัยในระดับชั้นอนุบาลปีที่ 1-3 ตามหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พ.ศ. 2560 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างเครื่องมือและแนวทางการประเมินที่ใช้งานง่าย เชื่อถือได้ และสามารถนำผลไปปรับปรุงการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ได้อย่างเป็นรูปธรรม อีกทั้งยังเป็นการส่งเสริมให้ครูมีทักษะในการประเมินพัฒนาการเด็กอย่างมีคุณภาพ ซึ่งจะส่งผลให้การพัฒนาเด็กปฐมวัยเป็นไปตามเป้าหมายของหลักสูตรอย่างยั่งยืน