ชื่อนวัตกรรม : การยกระดับความสามารถในการสื่อสารภาษาอังกฤษและทักษะการแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนแจ้ห่มวิทยา ผ่านการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานบูรณาการ STEM Education ร่วมกับภูมิปัญญาสมุนไพรท้องถิ่นในอำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง: กรณีศึกษาการพัฒนานวัตก

ประเภทนวัตกรรม : STEM Education

ระดับการศึกษา : มัธยมศึกษา

กลุ่มสาระการเรียนรู้ : ภาษาต่างประเทศ

การวิจัยครั้งนี้จึงมุ่งพัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ที่บูรณาการการสอนภาษาอังกฤษผ่านกระบวนการ STEM Education โดยใช้ภูมิปัญญาสมุนไพรท้องถิ่นในอำเภอแจ้ห่มเป็นบริบทการเรียนรู้ ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดของ กระทรวงศึกษาธิการ (2023) ที่ส่งเสริมให้มีการจัดการเรียนการสอนแบบบูรณาการข้ามศาสตร์ (Interdisciplinary Approach) เพื่อให้ผู้เรียนสามารถเชื่อมโยงความรู้และทักษะจากหลากหลายสาขาวิชา โดยมีนวัตกรรมเป็นเป้าหมายปลายทาง (อัจฉรา ไชยูปถัมภ์ และคณะ, 2023) ทั้งนี้ งานวิจัยของ ณัฐวุฒิ สกุลณี (2023) พบว่าการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานบูรณาการ STEM ช่วยเพิ่มความสามารถในการสื่อสารภาษาอังกฤษและทักษะการคิดแก้ปัญหาของนักเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ สอดคล้องกับผลการศึกษาของ ศิริพร ศรีสุวรรณ (2024) ที่พบว่าการเรียนรู้ภาษาอังกฤษผ่านการทำโครงงานที่เชื่อมโยงกับบริบทท้องถิ่นช่วยให้ผู้เรียนเกิดความเข้าใจในเนื้อหาและสามารถประยุกต์ใช้ภาษาอังกฤษในสถานการณ์จริงได้อย่างมีประสิทธิภาพ

1. เพื่อพัฒนาและศึกษาประสิทธิภาพของนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานบูรณาการ STEM Education ร่วมกับภูมิปัญญาสมุนไพรท้องถิ่น ในการยกระดับความสามารถในการสื่อสารภาษาอังกฤษและทักษะการแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนแจ้ห่มวิทยา

2. เพื่อเปรียบเทียบความสามารถในการสื่อสารภาษาอังกฤษและทักษะการแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนแจ้ห่มวิทยา ก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้ด้วยนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานบูรณาการ STEM Education ร่วมกับภูมิปัญญาสมุนไพรท้องถิ่น

3. เพื่อศึกษาคุณภาพนวัตกรรมผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพที่พัฒนาโดยนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนแจ้ห่มวิทยา ผ่านกระบวนการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานบูรณาการ STEM Education ร่วมกับภูมิปัญญาสมุนไพรท้องถิ่นในอำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง

1.1 การจัดการเรียนรู้แบบโครงงานบูรณาการ STEM Education ร่วมกับภูมิปัญญาสมุนไพรท้องถิ่น ในรายวิชาภาษาอังกฤษ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2560 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2565)

1.2 การพัฒนาความสามารถในการสื่อสารภาษาอังกฤษ ประกอบด้วย ทักษะการฟัง การพูด การอ่าน และการเขียนภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสารในบริบทของการนำเสนอข้อมูลสมุนไพรท้องถิ่นและผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ

1.3 การพัฒนาทักษะการแก้ปัญหา ตามแนวทางกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม (Engineering Design Process) ประกอบด้วย การระบุปัญหา การรวบรวมข้อมูล การออกแบบวิธีการแก้ปัญหา การสร้างต้นแบบ การทดสอบและประเมินผล และการปรับปรุงแก้ไข

1.4 ภูมิปัญญาสมุนไพรท้องถิ่นในอำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง ที่มีศักยภาพในการพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ

1. การจัดการเรียนรู้แบบโครงงานบูรณาการ STEM Education หมายถึง การจัดการเรียนรู้ที่บูรณาการเนื้อหาและกระบวนการเรียนรู้จาก 4 สาขาวิชา ได้แก่ วิทยาศาสตร์ (Science) เทคโนโลยี (Technology) วิศวกรรมศาสตร์ (Engineering) และคณิตศาสตร์ (Mathematics) ผ่านการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานที่เน้นให้ผู้เรียนเป็นผู้ลงมือปฏิบัติ ค้นคว้า และสร้างความรู้ด้วยตนเอง โดยใช้กระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม (Engineering Design Process) เป็นแนวทางในการแก้ปัญหาและพัฒนานวัตกรรม ในงานวิจัยนี้ บูรณาการกับการเรียนรู้ภาษาอังกฤษและภูมิปัญญาสมุนไพรท้องถิ่น 2. ภูมิปัญญาสมุนไพรท้องถิ่น หมายถึง องค์ความรู้เกี่ยวกับพืชสมุนไพรที่มีการใช้ประโยชน์ในท้องถิ่นอำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง ซึ่งครอบคลุมความรู้เกี่ยวกับชนิด คุณสมบัติ สรรพคุณ วิธีการเก็บ การแปรรูป และการนำไปใช้ประโยชน์ของสมุนไพรท้องถิ่น ซึ่งมีการสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่นโดยปราชญ์ชาวบ้านและชุมชนในพื้นที่ 3. ความสามารถในการสื่อสารภาษาอังกฤษ หมายถึง ความสามารถของนักเรียนในการใช้ทักษะภาษาอังกฤษทั้ง 4 ด้าน ได้แก่ การฟัง การพูด การอ่าน และการเขียนภาษาอังกฤษ เพื่อการสื่อสารในบริบทของการนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับสมุนไพรท้องถิ่นและผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ วัดจากแบบทดสอบความสามารถในการสื่อสารภาษาอังกฤษและแบบประเมินทักษะการสื่อสารภาษาอังกฤษที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น 4. ทักษะการแก้ปัญหา หมายถึง ความสามารถของนักเรียนในการดำเนินการแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบตามขั้นตอนของกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม ประกอบด้วย การระบุปัญหา การรวบรวมข้อมูล การออกแบบวิธีการแก้ปัญหา การสร้างต้นแบบ การทดสอบและประเมินผล และการปรับปรุงแก้ไข วัดจากแบบประเมินทักษะการแก้ปัญหาและแบบสังเกตพฤติกรรมการแก้ปัญหาที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น 5. นวัตกรรมผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ หมายถึง ผลิตภัณฑ์จากสมุนไพรท้องถิ่นในอำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง ที่นักเรียนพัฒนาขึ้นโดยผ่านกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ สามารถเป็นสินค้าที่ระลึกหรือผลิตภัณฑ์ที่สนับสนุนกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพในพื้นที่ เช่น ผลิตภัณฑ์สปาสมุนไพร ชาสมุนไพร สบู่สมุนไพร เครื่องหอมจากสมุนไพร ชุดของขวัญสมุนไพร เป็นต้น

1. ประชากร คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนแจ้ห่มวิทยา อำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลำปางเขต 1 ประจำปีการศึกษา 2568 จำนวน 3 ห้องเรียน รวม 105 คน

2. กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/2 โรงเรียนแจ้ห่มวิทยา อำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง ประจำปีการศึกษา 2568 จำนวน 35 คน ซึ่งได้มาโดยการสุ่มแบบกลุ่ม (Cluster Random Sampling)