![]() |
||
ข้อมูลนวัตกรรม
การส่งเสริมความเป็นพลเมืองดีตามรอยพระยุคลบาทด้านการศึกษา สู่การปฏิบัติ กิจกรรม “พลังพลเมืองวัยใส ใส่ใจคุณธรรม ด้วยรูปแบบHAPPY MODEL”
การจัดการเรียนรู้ (สร้างและส่งเสริมการเป็นพลเมืองดี)
ขยายโอกาส (ประถม-มัธยมตอนต้น)
กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน
หลักการและเหตุผล
โลกยุคปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา รวดเร็ว และยากจะคาดเดาเกิดสภาวะแวดล้อม พลิกผัน สับสน ซับซ้อน คลุมเครือและผันผวนทั้งในด้านสภาวะแวดล้อม เศรษฐกิจ การเมือง สังคมและการ ศึกษา ส่งผลกระทบต่อสภาพของสังคมการดำเนินชีวิตที่ผู้คนคุ้นเคยเปลี่ยนไปรวมถึงการที่โซเซียลมีเดียเข้ามามีผลต่อพฤติกรรมมนุษย์มากขึ้น เป็นผลต่อการพฤติกรรมการบริโภคต่าง ๆ จนเกิดความสับสน พระเทพโสภณ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต) ยังได้กล่าวไว้ว่าโลกยุคนี้ คนไทยหมกมุ่นกับการบริโภควัตถุ และเสพสำราญจนลืมคุณค่าทางจิตใจ ทำให้ระบบสังคมที่เคยดีงามของไทยได้รับผลกระทบอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ กรมการศาสนา (2550, หน้า 5) เห็นสอดรับว่าเยาวชนห่างไกลจากหลักธรรมคำสอนทางศาสนา ที่เห็นได้เด่นชัด คือ เยาวชนบางกลุ่มขาดคุณธรรม ซึ่งถ้าไม่ได้รับการอบรมสั่งสอนและปลูกฝังในเรื่องคุณธรรมอย่างพอ เพียงตั้งแต่เด็กแล้วจะเติบใหญ่ไปจะเป็นภาระของสังคม เมื่อเกิดปัญหาเหล่านี้ขึ้นมาแล้ว ทุกองค์กรต่างพุ่งเป้าไปที่การศึกษาซึ่งเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาคน และกระทรวงศึกษาธิการเป็นหน่วยงานกลไกสำคัญขับเคลื่อนการปฏิรูปการศึกษา จึงมอบหมายให้สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษาจัดทำแผนการศึกษาแห่งชาติพ.ศ. 2560 – 2579 ขึ้น เพื่อวางกรอบเป้าหมายและทิศทางการจัดการศึกษาของประเทศ โดยมุ่งจัดการศึกษาให้คนไทยทุกคนสามารถเข้าถึงโอกาสและความเสมอภาคในการศึกษาที่มีคุณภาพ อีกทั้งพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่ได้แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545 มาตรา 6 ระบุว่าการจัดการศึกษาต้องเป็นไปเพื่อพัฒนาคนไทยให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ทั้งร่างกาย จิตใจสติปัญญา ความรู้และคุณธรรมมีจริยธรรม และวัฒนธรรมในการดำรงชีวิต สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข สอดรับกับแผนการศึกษาแห่งชาติ ระยะ 20 ปี (สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา,2560, หน้า ง – ฉ) กำหนดแนวคิดการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาสาระและกระบวนการเรียนรู้ให้เป็นไปอย่างต่อเนื่อง (Conceptual Design) ด้วยการยึดหลักสำคัญในการจัดการศึกษา ดังนั้นกระทรวงศึกษาธิการจึงได้น้อมนำพระบรมราโชบายและกำหนดทิศทางและเป้าหมายพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมตามพระบรมราโชบายในหลวงรัชกาลที่ 10 และสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานได้พระบรมราโชบายลงสู่แผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาประจำปีงบประมาณ 2560 -2562 มุ่งพัฒนานักเรียนให้มีคุณธรรม 4 ด้านทัศนคติที่ดีต่อบ้านเมือง ให้มีพื้นฐานชีวิตที่มั่นคง มีคุณธรรม มีงานทำ มีอาชีพ และเป็นพลเมืองดี เพื่อให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและสถานศึกษาได้ดำเนินการต่อไป(สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา, 2560, หน้า ง-จ) เน้นประเด็นคุณธรรม จริยธรรมของเด็กและเยาวชนยังต้องมีการพัฒนาเพิ่มขึ้น และสำนักงานคณะกรรมการศึกษาขั้นพื้นฐานกำหนดนโยบายเพื่อดำเนินการปฏิรูปการเรียนรู้พัฒนาคุณธรรมตามพระบรมราโชบายของด้านการศึกษาในสถานศึกษา เพื่อให้การดำเนินกิจกรรมบรรลุเป้าหมาย จึงได้กำหนดนโยบายและข้อสั่งการให้โรงเรียนในสังกัดได้น้อมนำพระบรมราโชบายด้านการศึกษาสู่พัฒนาคุณธรรมของนักเรียนอย่างทั่วถึง สถานศึกษาจึงต้องการบริหารกิจกรรมทุกอย่างในที่เกี่ยวข้องกับการปรับปรุงพัฒนาการเรียนการสอน เพื่อก่อให้เกิดการเรียนรู้ของนักเรียนอย่างมีประสิทธิภาพส่งผลต่อเป้าหมายคุณภาพด้านความรู้คู่คุณธรรม โรงเรียนชุมชนบ้านฟ่อนวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลำปาง เขต 1 จัดการศึกษาในระดับปฐมวัยถึงระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ในรอบ 3 ปีการศึกษาที่ผ่านมา (รายงานการบันทึกประชุมประจำเดือนของโรงเรียนปีการศึกษา 2563 – 2565) และบันทึกการประเมินคุณธรรมจริยธรรมและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในระดับห้องเรียนและระดับโรงเรียน พบว่า นักเรียนมีปัญหาขาดคุณธรรมจริยธรรมอย่างรุนแรง ด้านความประพฤติปฏิบัติตนไม่เหมาะสม ขาดความรับผิดชอบ ไม่สนใจเอาใจใส่ต่อกิจกรรมการเรียนรู้ ขาดความมุ่งมั่นในการทำงาน ทำชิ้นงานใบงานไม่สำเร็จ ขาดทักษะการทำงาน เช่น กิจกรรมการเรียนรู้ในกลุ่มสาระการงานอาชีพและเทคโนโลยีนักเรียนไม่สามารถจะทำกิจกรรมทักษะด้านอาชีพตามที่ครูจัดกิจกรรมได้ ขาดการประพฤติด้านวินัยตรงต่อเวลา การแต่งกาย ขาดสัมมาคารวะ มารยาทการพูด การแสดงออกทางสีหน้า การมีจิตสาธารณะ ติดเกมส์ มีพฤติกรรมก้าวร้าวรุนแรง มีความอยากรู้อยากเห็นอยากลองเกี่ยวข้องกับสิ่งเสพติด ถูกชักจูงได้ง่ายจากรุ่นพี่ให้กระทำสิ่งที่ไม่ดี ขาดความรักและภูมิใจในท้องถิ่นและความเป็นไทย รวมทั้งจากการสัมภาษณ์ครู และการประชุมผู้ปกครองนักเรียน ให้ความเห็นสอดคล้องกันเกี่ยวกับปัญหาด้านพฤติกรรมการเป็นพลเมืองดี นักเรียนไม่ช่วยเหลืองานบ้านกับผู้ปกครอง และไม่ทำการบ้าน ขาดคุณธรรมมีพื้นฐานในการดำรงชีวิตที่จำเป็น ขาดจิตอาสาการช่วยเหลืองานส่วนรวม และผู้ปกครองให้ความเห็นว่า เนื่องมาจากผู้ปกครองส่วนใหญ่เป็นปู ย่า ตา ยาย เลี้ยงหลานด้วยความรักและไม่ได้ให้ฝึกทักษะชีวิต ผู้ปกครองเป็นผู้ทำให้ทุกอย่างทำให้นักเรียนทำไม่เป็น สอดรับการเหตุการณ์ปัจจุบันการใช้การสื่อทางโลกไร้พรมแดน การรับข้อมูลข่าวสารบ้านเมืองต่าง ๆ มากมายและรวดเร็ว ขาดการวิเคราะห์ไตร่ตรองข้อมูล หลงเชื่อและชักชวนผู้อื่นให้เห็นชอบด้วยเป็นปัญหาสืบเนื่องต่อทัศนคติที่ไม่ถูกต้องต่อบ้านเมือง และสอดคล้องกับรายงานผลการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนโรงเรียนชุมชนบ้านฟ่อนวิทยา ปีการศึกษา 2565 -2567 ดังนั้นทางโรงเรียนจึงจัดทำโครงการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมตามแนวทางพระบรมราโชบายด้านการศึกษาขึ้น เพื่อจะได้วางแผนกำหนดกิจกรรมการดำเนินงานให้มีความเหมาะสมกับบริบทของสถานศึกษาในส่งเสริมและพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมตามแนวทางพระบรมราโชบายด้านการศึกษาในหลวงรัชกาลที่ 10 มีการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องด้วยกิจกรรมตลอดปีการศึกษา 2563 – 2567 ดังนั้นทางโรงเรียนจึงเห็นว่าการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียนเป็นกิจกรรมของโรงเรียนที่ต้องดำเนินการตามแผนงานของโครงการ และเพื่อให้การดำเนินกิจกรรมสามารถที่จะดำเนินการได้ต่อเนื่องและเกิดประสิทธิผลประสิทธิภาพบรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ จึงได้วางแผนดำเนินการ ประเมินผลการดำเนินงานของโครงการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมตามแนวทางพระบรมราโชบายด้านการศึกษาของโรงเรียนชุมชนบ้านฟ่อนวิทยา ภายใต้ชื่อผลงานการพัฒนารูปแบบกิจกรรมเพื่อเสริมสร้างคุณธรรมจริยธรรม คุณลักษณะในศตวรรษที่ 21 ด้วยกิจกรรม พลังพลเมืองวัยใส ใส่ใจคุณธรรม ด้วย HAPPY MODEL ขึ้นเพื่อพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาสู่ความเป็นเลิศ สร้างคนเก่ง คนดี มีคุณภาพ ให้กับสังคม และประเทศชาติสืบไป วัตถุประสงค์
1. เพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองดีตามรอยพระยุคลบาทด้านการศึกษา สู่การปฏิบัติในโรงเรียนชุมชนบ้านฟ่อนวิทยา ด้วยกิจกรรม พลังพลเมืองวัยใส ใส่ใจคุณธรรม ด้วย HAPPY MODEL สู่ความมั่นคง และยั่งยืน 2. เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนของโรงเรียน มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ และเป็นพลเมืองที่ดีตามกำหนด วิธีการพัฒนา
โรงเรียนชุมชนบ้านฟ่อนวิทยา ได้นำกระบวนการจัดการความรู้มาบูรณาการและวิธีการได้มาขององค์ความรู้ ได้แก่ การประชุม การพบปะพูดคุย การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างกัน ซึ่งในการพัฒนาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน โรงเรียนชุมชนบ้านฟ่อนวิทยาได้นำกิจกรรมการส่งเสริมคุณธรรม ซึ่งมีแนวทางในการดำเนินงานดังแผนภาพในการบริหารจัดการและการพัฒนาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 โดยใช้รูปแบบ HAPPY MODEL เป็นกรอบในการดำเนินการและใช้วงจรคุณภาพ PDCA เพื่อตรวจสอบคุณภาพการดำเนินงาน ซึ่งมีเป้าหมายสำคัญคือการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน ดังนีh H : House and school บุคลากรในบ้านและโรงเรียนมีส่วนทำให้นักเรียนดำเนินชีวิตในสังคมได้ มี สุขภาวะที่ดี สมบูรณ์ทั้งทางร่างกาย และจิตใจ A : Activity การจัดกิจกรรมที่หลากหลาย หมายถึง การดำเนินกิจกรรม “พลังพลเมืองวัยใส ใส่ใจคุณธรรม” ด้วย HAPPY MODEL โดยใช้กิจกรรมการส่งเสริมคุณธรรม P : Participation การมีส่วนร่วม องค์กร หน่วยงาน ภาครัฐ และเอกชนมีส่วนร่วมในการวางแผน ปรับปรุง พัฒนาและร่วมรับผิดชอบต่อการส่งเสริมความเป็นพลเมืองดีตามรอยพระยุคลบาทด้านการศึกษา P : Protection การป้องกันโดยการให้ความรู้ด้านการส่งเสริมความเป็นพลเมืองดีตามรอยพระยุคลบาทด้านการศึกษา สามารถนำไปปฏิบัติได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม Y : Yield มุ่งผลลัพธ์ให้นักเรียนส่งเสริมให้นักเรียนของโรงเรียน มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ และเป็นพลเมืองที่ดีตามกำหนด โรงเรียนชุมชนบ้านฟ่อนวิทยามีการริเริ่มพัฒนาสถานศึกษา และคุณภาพผู้เรียนมีแผนปฏิบัติการสอดคล้องกับมาตรฐาน ภาระงาน โดยคำนึงถึงประโยชน์และความคุ้มค่าและมีการนำไปปฏิบัติจึงบรรลุตามเป้าหมาย มีการพัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้และเผยแพร่ให้แก่สถานศึกษาใกล้เคียงโดยใช้ HAPPY MODEL ในการบริหารงาน ซึ่งมีองค์ประกอบดังนี้ H : House and school บุคลากรในบ้านและโรงเรียนมีส่วนทำให้นักเรียนดำเนินชีวิตในสังคมได้ มีสุขภาวะที่ดี สมบูรณ์ทั้งทางร่างกาย และจิตใจ 1) ครูร่วมกันออกแบบกิจกรรมและร่วมปฏิบัติกิจกรรมกับนักเรียน 2) ผู้ปกครองได้สอดส่องดูแลพฤติกรรมนักเรียนที่ไม่ดี และการสร้างทัศนคติที่ไม่ถูกต้องต่อบ้านเมือง A : Activity การจัดกิจกรรมที่หลากหลาย หมายถึง การดำเนินกิจกรรม “พลังพลเมืองวัยใส ใส่ใจคุณธรรม” ด้วย HAPPY MODEL โดยใช้กิจกรรมการส่งเสริมคุณธรรม เป็นตัวขับเคลื่อนการพัฒนาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียนตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551 ดังนี้ 1) กิจกรรมในวันสำคัญ เช่น วันต่อต้านยาเสพติด วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 2) กิจกรรมส่งเสริมความปลอดภัยในสถานศึกษา 3) กิจกรรมลูกเสือ 4) กิจกรรมสวดมนต์ไหว้พระทุกวันศุกร์ 5) กิจกรรมโครงการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข P : Participation การมีส่วนร่วม องค์กร หน่วยงาน ภาครัฐ และเอกชนมีส่วนร่วมในการวางแผน ปรับปรุง พัฒนาและร่วมรับผิดชอบต่อการส่งเสริมความเป็นพลเมืองดีตามรอยพระยุคลบาทด้านการศึกษา P : Protection การป้องกันโดยการให้ความรู้ด้านการส่งเสริมความเป็นพลเมืองดีตามรอยพระยุคลบาทด้านการศึกษา สามารถนำไปปฏิบัติได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม 1) จัดกิจกรรมการจัดกิจกรรมที่หลากหลาย เพื่อเสริมสร้างความรู้ประสบการณ์ และทักษะด้านต่าง ๆให้กับนักเรียน สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน อยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข เช่น กิจกรรมการเรียนการสอนที่ยึดเด็กเป็นสำคัญ กิจกรรมเสริมสร้างทักษะชีวิต กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน กิจกรรมเสริมสร้างทักษะอาชีพ และกิจกรรมเพิ่มเวลารู้ 2) ให้ความรู้ และส่งเสริมให้นักเรียนของโรงเรียน มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ และเป็นพลเมืองที่ดีตามกำหนด 3) ส่งเสริมให้ผู้ปกครองเห็นความสำคัญของการการส่งเสริมความเป็นพลเมืองดีตามรอยพระยุคลบาทด้านการศึกษา Y : Yield มุ่งผลลัพธ์ให้นักเรียนส่งเสริมให้นักเรียนของโรงเรียน มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ และเป็นพลเมืองที่ดีตามกำหนด 1) นักเรียนมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ 2) นักเรียนความรูความเขาใจ และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเกี่ยวกับการปฏิบัติตนเป็นพลเมืองดีตามรอยพระยุคลบาทด้านการศึกษาภาวะ ได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม การดำเนินกิจกรรม “พลังพลเมืองวัยใส ใส่ใจคุณธรรม” ด้วย HAPPY MODEL โดยใช้กิจกรรมการส่งเสริมคุณธรรม เป็นตัวขับเคลื่อนการพัฒนาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของผู้เรียนตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551 ดังนี้ กิจกรรมในวันสำคัญ เช่น วันต่อต้านยาเสพติด วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา
ประชากร(กลุ่มตัวอย่าง/กลุ่มเป้าหมาย)
นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 – ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนชุมชนบ้านฟ่อนวิทยา ผลที่เกิดจากผู้เรียน
สรุปผลการดำเนินงาน 1. นักเรียนมีคุณลักษณะการเป็นพลเมืองตามรอยพระยุคลบาทด้านการศึกษาสู่การปฏิบัติของโรงเรียนกำหนด 2. ครูและผู้บริหารสถานศึกษาดำรงชีวิตตามรอยพระยุคลบาท เป็นแบบอย่างที่ดีให้กับนักเรียน 3. โรงเรียนมีแนวทางการปฏิบัติที่เป็นเลิศก่อเกิดการเปลี่ยนแปลง มีพฤติกรรมเชิงบวก ส่งผลต่อความเชื่อมั่น ไว้วางใจ ต่อการส่งบุตรหลานเข้ามาเรียน และมีเครือข่ายที่เข้มแข็งอย่างมั่นคงและยั่งยืน 4. นักเรียนโรงเรียนชุมชนบ้านฟ่อนวิทยา ร้อยละ 80 ขึ้นไป มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ และเป็นพลเมืองที่ดีตามกำหนดในระดับดีขึ้นไป การรับรองและรางวัล
1.รางวัลชนะเลิศ กิจกรรมประกวดนวัตกรรม/วิธีการปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice) ตามพระบรมราโชบายด้านการศึกษาของในหลวงรัชกาลที่ ๑๐ ด้านที่ ๑ วิถีคนดี ประจำปี 2566 ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลำปาง เขต 1 2.รางวัลชนะเลิศกิจกรรมประกวดนวัตกรรม/วิธีการปฏิบัติที่เป็นเลิศ(Best Practice)ตามพระบรมราโชบายด้านการศึกษาของในหลวงรัชกาลที่ ๑๐ ด้านที่ 2 คุณธรรมนำชีวิต ประจำปี 2566 ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลำปาง เขต 1 3.รางวัลรองชนะเลิศอันดับ ๑ กิจกรรมประกวดนวัตกรรม/วิธีการปฏิบัติที่เป็นเลิศตามพระบรมราโชบายด้านการศึกษา ประจำปี 2566 ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลำปาง เขต 1 4.รางวัลรองชนะเลิศ กิจกรรมประกวดนวัตกรรม/วิธีการปฏิบัติที่เป็นเลิศตามพระบรมราโชบายด้านการศึกษา ประจำปี 2566 ศึกษาธิการภาค 15 การเขียนอ้างอิงข้อมูลจากเว็บไซต์
นางสาว.เกษราภรณ์ วังใจฟู, https://lpeduinno.org. 2568. แหล่งที่มา : https://lpeduinno.org/ShowInno.php?id=VSTKY00000000131 ค้นเมื่อ 15 เมษายน, 2569.
ความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะ
|
||