|
|
 อ่านแล้ว 243 ครั้ง |
ชื่อเรื่อง การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสะเต็มศึกษา (STEM Education) เรื่อง อาหารและสารอาหาร ด้วยกระบวนการสอนแบบการสืบเสาะหาความรู้ 5E เพื่อเพิ่มผลสัมฤทธิ์ทางการ
เรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนชุมชนบ้านฟ่อนวิทยา
ผู้รายงาน นางสาวเกษราภรณ์ วังใจฟู
ปีที่วิจัย 2567
บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่อง การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสะเต็มศึกษา (STEM Education) เรื่อง อาหารและสารอาหาร ด้วยกระบวนการสอนแบบการสืบเสาะหาความรู้ 5E เพื่อเพิ่มผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนชุมชนบ้านฟ่อนวิทยามีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนเรียนและหลังเรียนโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสะเต็มศึกษา (STEM Education) เรื่อง อาหารและสารอาหาร ด้วยกระบวนการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ 5E2) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสะเต็มศึกษา (STEM Education) เรื่องอาหารและสารอาหาร ด้วยกระบวนการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ 5E ผู้วิจัยได้ศึกษากับกลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2563 ของโรงเรียนชุมชนบ้านฟ่อนวิทยา จำนวน 1 ห้องเรียน จำนวน 13 คน ซึ่งได้มาจากการคัดเลือกแบบเจาะจง (Purposive Random Sampling) เครื่องมือในการวิจัยประกอบด้วย แผนการจัดการเรียนการสอนวิชาภาษาอังกฤษ โดยใช้เกมประกอบ จำนวน 8 แผน/แผนละ 1 ชั่วโมง รวมทั้งสิ้น 8 ชั่วโมง แบบทดสอบแบบปรนัยจำนวน 40 ข้อ และแบบสอบถามความพึงพอใจจำนวน 1 ฉบับ ซึ่งการวิจัยครั้งนี้ได้มีการวิเคราะห์ข้อมูลทั้งเชิงปริมาณและการวิเคราะห์คุณภาพ ตามวัตถุประสงค์การวิจัยตามลำดับ
ผลการศึกษาพบว่า
1. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนที่เรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสะเต็มศึกษา (STEM Education) เรื่อง อาหารและสารอาหาร ด้วยกระบวนการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ 5E มีคะแนนหลังการจัดการเรียนรู้สูงขึ้นกว่าก่อนการจัดการเรียนรู้ โดยค่าคะแนนเฉลี่ยก่อนการจัดการเรียนรู้เท่ากับ 18.08 คะแนน และค่าคะแนนเฉลี่ยหลังการจัดการเรียนรู้เท่ากับ 27.77 คะแนน
2. นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสะเต็มศึกษา (STEM Education) เรื่อง อาหารและสารอาหาร ด้วยกระบวนการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ 5E มีค่าเฉลี่ยทั้งหมดเท่ากับ 4.76 ซึ่งอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านทุกด้านพบว่าอยู่ในระดับมากที่สุด
ในปัจจุบันการเรียนการสอนกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ เป็นการสอนที่เน้นเนื้อหาและความจำมากกว่ากระบวนการ นักเรียนส่วนใหญ่มีทักษะไม่เพียงพอและไม่อาจตัดสินใจแก้ปัญหาได้อย่างมีเหตุผลเพียงพอ ครูจึงต้องมีการวางแผนจัดการเรียนรู้ที่ดี โดยใช้เทคนิคการสอนที่หลากหลาย สอดคล้องกับมาตรฐานตัวชี้วัดด้วยรูปแบบการเรียนรู้ที่มีความหลากหลายและแตกต่างกันไป การจัดการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ต้องมีการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีเนื้อหาสาระและกิจกรรมให้สอดคล้องกับความสนใจและความถนัดของผู้เรียนโดยคำนึงถึงความแตกต่างระหว่างบุคคล และจัดกิจกรรมให้ผู้เรียนได้เรียนรู้จากประสบการณ์จริง ฝึกการปฏิบัติให้ทำได้ คิดเป็น ทำเป็น รักการอ่านและเกิดการใฝ่รู้อย่างต่อเนื่อง ซึ่งวิชาวิทยาศาสตร์มีบทบาทสำคัญยิ่งต่อการพัฒนาความคิดมนุษย์ ทำให้มนุษย์มีความคิดสร้างสรรค์ คิดอย่างมีเหตุผล เป็นระบบ มีแบบแผน สามารถวิเคราะห์ปัญหาหรือสถานการณ์ได้อย่างถี่ถ้วนรอบคอบ ช่วยให้คาดการณ์ วางแผน ตัดสินใจ แก้ปัญหา ลงมือปฏิบัติ สรุปเนื้อหา สร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง และสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างถูกต้องเหมาะสม
ข้าพเจ้าได้รับมอบหมายให้จัดกิจกกรรมการเรียนการสอนรายวิชาวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จากการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนในปีการศึกษาที่ผ่านมา พบว่าผลการเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 และรวมไปถึงเจตคติต่อการเรียนวิชาวิทยาศาสตร์ของนักเรียนเป็นไปในลักษณะที่มีเจตคติที่ไม่ดีต่อวิชาวิทยาศาสตร์ ผู้เรียนขาดความเข้าใจ ขาดทักษะกระบวนการคิด การแก้ปัญหา ส่งผลต่อผลการเรียนรู้ ซึ่งอาจจะเป็นสาเหตุอีกประการหนึ่งที่ทำให้มีผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนต่ำ ดังนั้นถ้าหากปัญหาดังกล่าวไม่ได้รับการแก้ไขจะทำให้เกิดปัญหาในระยะยาวต่อการเรียนรู้ของนักเรียน นักเรียนไม่สามารถเข้าใจเนื้อหาในวิชาวิทยาศาสตร์ ไม่สนใจเรียนวิชาวิทยาศาสตร์ มีเจตคติที่ไม่ดีต่อวิชาวิทยาศาสตร์ทำให้มีผลกระทบต่อการนำไปใช้ในชีวิตประจำวันและการศึกษาต่อ
จากปัญหาดังกล่าวข้าพเจ้าเลือกที่จะศึกษาโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ด้วยกระบวนการสอนแบบการสืบเสาะหาความรู้ 5E เพื่อนำมาพัฒนาผู้เรียนในด้านผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ในเรื่อง อาหารและสารอาหาร ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนมีแนวคิดที่ถูกต้อง และพัฒนาความสามารถในด้านการคิดวิเคราะห์ของนักเรียน ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐาน และส่งผลให้นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้น ผลการศึกษาครั้งนี้จะเป็นสารสนเทศพื้นฐานสำหรับนำไปปรับปรุงการเรียนการสอนกลุ่มในรายวิชาวิทยาศาสตร์ให้มีประสิทธิภาพต่อไป
1. เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนเรียนและหลังเรียนโดยใช้ชุดกิจกรรมการ เรียนรู้ เรื่อง อาหารและสารอาหาร ด้วยกระบวนการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ 5E
2. เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่องอาหารและสารอาหาร ด้วยกระบวนการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ 5E
ในการศึกษาเรื่องการพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสะเต็มศึกษา (STEM Education) เรื่อง อาหารและสารอาหาร ด้วยกระบวนการสอนแบบการสืบเสาะหาความรู้ 5E เพื่อเพิ่มผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนชุมชนบ้านฟ่อนวิทยา โดยได้ศึกษาเอกสารที่เกี่ยวของกับแนวคิด ทฤษฎีและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และได้นำเสนอตามหัวข้อต่อไปนี้
1.รูปแบบของการสอนแบบการสืบเสาะหาความรู้แบบ 5 E
2.ชุดกิจกรรมการเรียนรู้
3.ความพึงพอใจ
1. การเก็บรวบรวมข้อมูล
การเก็บรวบรวมข้อมูลมีวิธีการดำเนินการดังนี้
1. ทำแบบทดสอบก่อเรียน(Pre-test) โดยใช้แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนเรียนและบันทึกคะแนน
2. นำแผนการจัดการเรียนรู้ที่มีชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่องอาหารและสารอหาหาร ด้วยกระบวนการสอนแบบการสืบเสาะหาความรู้ 5E ไปใช้กับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนชุมชนบ้านฟ่อนวิทยา
3. ทำแบบทดสอบหลังเรียน (Post-test) โดยใช้แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนและบันทึกคะแนน
4. ทำแบบสอบถามความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ด้วยกระบวนการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ 5E
5. นำข้อมูลทั้งหมดมาวิเคราะห์
6. สรุปและอภิปรายผล
2. ระยะเวลาในการดำเนินการ
ดำเนินการทดลองในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 ใช้ระยะเวลาจำนวน 10 ชั่วโมง ตั้งแต่ 5 มกราคม 2567 - 3 กุมภาพันธ์ 2567 โดยผู้ศึกษาเป็นผู้ทำการทดลองด้วยตัวเอง
การทดลองใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง อาหารและสารอาหาร ในการเรียนการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ 5E ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนชุมชนบ้านฟ่อนวิทยา โดยการเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนระหว่างก่อนเรียนกับหลังเรียน ผู้ศึกษาได้ดำเนินการดังนี้
3.1 เลือกกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ ได้แก่ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ที่เรียนในวิชาวิทยาศาสตร์ รหัสวิชา ว 16101 ในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 โรงเรียนชุมชนบ้านฟ่อนวิทยา จำนวน 1 ห้องเรียน ประกอบด้วยนักเรียน 13 คน ซึ่งได้มาจากการคัดเลือกแบบเจาะจง (Purposive Random Sampling)
3.2 ชี้แจง ทำความเข้าใจกับผู้เรียนเกี่ยวกับการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ด้วยตนเอง เพื่อให้เกิดความเข้าใจ และคุ้นเคยกับวิธีการเรียนด้วยชุดกิจกรรมการเรียนรู้
3.3 ทำการทดสอบก่อนเรียน ด้วยแบบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนแบบปรนัย เรื่อง อาหารและสารอาหาร จำนวน 40 ข้อ คะแนนเต็ม 40 คะแนน ใช้เวลาในการสอบ 60 นาที
3.4 ดำเนินการสอนโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ด้วยกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ 5E เรื่อง อาหารและสารอาหาร จำนวน 8 ชั่วโมง โดยมีรายละเอียดเนื้อหา ดังนี้
ปฐมนิเทศ และวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนการจัดการเรียนรู้ ใช้เวลา 1 ชั่วโมง
ชุดที่ 1 เรื่อง อาหารและสารอาหาร ใช้เวลาเรียน 3 ชั่วโมง
ชุดที่ 2 เรื่อง พลังงานจากสารอาหาร ใช้เวลาเรียน 3 ชั่วโมง
การวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังการจัดการเรียนรู้ และวัดความพึงพอใจของผู้เรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้ใช้เวลา 1 ชั่วโมง
สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล
1. ค่าเฉลี่ย
2. ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ประชากร และกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา
00 1) ประชากรที่ใช้ ได้แก่ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนชุมชนบ้านฟ่อนวิทยา จำนวน 2 ห้อง รวมประชากรทั้งสิ้น 40 คน
00 2) กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2563 ของโรงเรียนชุมชนบ้านฟ่อนวิทยา จำนวน 1 ห้องเรียน จำนวน 13 คน ซึ่งได้มาจากการคัดเลือกแบบเจาะจง (Purposive Random Sampling)
1. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนที่เรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง อาหารและสารอาหาร ด้วยกระบวนการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ 5E มีคะแนนหลังการจัดการเรียนรู้สูงขึ้นกว่าก่อนการจัดการเรียนรู้ โดยค่าคะแนนเฉลี่ยก่อนการจัดการเรียนรู้เท่ากับ 18.08 คะแนน และค่าคะแนนเฉลี่ยหลังการจัดการเรียนรู้เท่ากับ 27.77 คะแนน
2. นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง อาหารและสารอาหาร ด้วยกระบวนการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ 5E มีค่าเฉลี่ยทั้งหมดเท่ากับ 4.76 ซึ่งอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านทุกด้านพบว่าอยู่ในระดับมากที่สุด
เกษณี สิมสีดา. (2550). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ เรื่อง อาหารและสารอาหารโดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้แบบวัฏจักรการเรียนรู้ 5 ขั้น ชั้น
ประถมศึกษาปีที่ 4. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอนคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, มหาสารคาม.
ชาคริต เดชโยธิน. (2549). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ โดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ตามรูปแบบวัฏจักรการเรียนรู้ เรื่อง สารในชีวิตประจำวัน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6.
วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน คณะศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, มหาสารคาม.
ชัยวัฒน์ สุทธิรัตน์. (2552). 80 นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ. กรุงเทพฯ: แดเน็กซ์ อินเตอร์คอร์ปอเรชั่น.
บุญเกื้อ ควรหาเวช.(2545 ). นวัตกรรมการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 6. กรุงเทพมหานคร : เอสอาพริ้นติ้ง.
ประภัสสร โพธิโน. (2549). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ เรื่องสารในชีวิตประจำวัน สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โดยการเรียนรู้แบบวัฏจักรการเรียนรู้ 5 ขั้น
(5Es).วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, มหาสารคาม.
ไพรัช หลงมีวงศ์. (2550). ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง การดำรงชีวิตของสัตว์ โดยใช้การเรียนแบบวัฏจักรการเรียนรู้ 5E ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและเจตคติเชิง
วิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิตสาขาวิชาหลักสูตรและการสอน คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, มหาสารคาม.
ภนิดา ชัยปัญญา.(2541). การวัดความพึงพอใจ. กรุงเทพมหานคร : แสงอักษร.
ระพินทร์ โพธิ์ศรี. (2550). การสร้างชุดกิจกรรมการจัดการเรียนรู้. อุตรดิตถ์: คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.). (2546). การจัดสาระการเรียนรู้กลุ่มวิทยาศาสตร์หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพฯ: สถาบันส่งเสริมการสอน
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.
สมยศ นาวีการ. (2541). การบริหาร คู่มือและแบบทดสอบ. กรุงเทพมหานคร : บรรณกิจ.
สุคนธ์ สินธพานนท์. (2558). การจัดการเรียนรู้ของครูยุคใหม่เพื่อพัฒนาทักษะของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21.กรุงเทพฯ: 9119 เทคนิคพริ้นติ้ง.
สุชีรา ภัทรายุตวรรน์.(2545). คู่มือการวัดทางจิตวิทยา. กรุงเทพมหานคร : เมดิคัลมีเดีย.
สุพัตรา ประกอบพานิช. (2549). ผลการเรียนแบบวัฏจักรการเรียนรู้ 5 ขั้น (5E) ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและเจตคติเชิงวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4.
วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, มหาสารคาม.
สุรางค์ โค้วตระกูล. (2541). จิตวิทยาการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพมหานคร : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุวิทย์ มูลคำและคณะ. (2550). ครบเครื่องเรื่องการคิด. พิมพ์ครั้งที่ 9.กรุงเทพมหานคร : ห้างหุ้นส่วนจำกัดภาพพิมพ์.
Herzberg., et al. (1959). The Motivation to Work. New York : John Wiley and Son.
1. ควรศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับการจัดทำชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ไปใช้ในการจัดการเรียนกับวิชาอื่นๆ และนักเรียนระดับชั้นอื่นๆ
2. ควรมีการศึกษาเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนระหว่างการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ กับวิธีการสอนแบบอื่นๆ